Algemeen
Fotografie workshops

Specialisatie
Bedrijfsfotografie
Straatfotografie
Interieurfotografie
Kinderfotografie
Macrofotografie
Nachtfotografie
Natuurfotografie
Portretfotografie
Productfotografie
Reisfotografie
Uitvaartfotografie
Urban fotografie

Foto tips
360 graden productfotografie
Baby fotoshoot
e-book productfotografie
Familie fotoshoot
Landschappen
Insecten fotograferen
Productfoto voor webshop
Reportage fotografie
Stock foto kopen
Fototips zonsondergang

Bruidsfotografie
Bruidsfotograaf tips
Bruidsfotografie
Bruiloft tips
Trouwauto huren
Bruidsreportage tips
Trouwkaarten tips
Uitnodiging trouwkaart

Software
3D foto app
Data recovery
Digitaal fotoalbum
Beheer van foto's
Foto website maken
iPad app fotografie
Livesafer backup programma
Foto opslag online
 
 
Nachtfotografie: sluitertijd en belichting
Onder invloed van kunstlicht worden gebouwen extra mooie foto-onderwerpen. Let op de laatste rest van het blauwe uurtje.
Nachtfotografie: sluitertijd en belichting
Bij extreme sluitertijden vervagen toevallige passanten compleet. Alleen de individuele voetstappen zijn nog enigszins zichtbaar.
 
Nachtfotografie: sluitertijd en belichting
De Hollandse driekleur in lichtsporen. Dergelijke bewegingsonscherpte is een fraai gevolg van de lange sluitertijden bij nachtfotografie.
 
Nachtfotografie: sluitertijd en belichting
Etalages met kleurige gevelverlichting bieden vaak een goed startpunt om te experimenteren met nachtfotografie.
 

Nachtfotografie: belichting en sluitertijd

Lange sluitertijden bij nachtfotografie

Braaf wachten de verse fotocursisten op wat komen gaat. “Fotograferen is schrijven met licht”, zo kalkt de docent met grote letters op het bord. ’s Nachts heerst de duisternis. Toch liggen ook na zonsondergang prachtige platen in het verschiet.

Geen zonlicht

De afwezigheid van zonlicht maakt de nacht geheimzinnig en fascinerend. Kunstverlichting van allerlei snit voert de boventoon. Het bonte kleurenpalet zorgt automatisch voor een bijzondere sfeer.
 
 
Zelfs de lelijkste stad en het meest inspiratieloze gebouw vormen met het juiste kunstlicht schitterende schouwspelen.

Nachtfoto's = sfeerfoto's

In een steegje met een eenzame wandelaar schuilt opeens een prachtig foto-object. Op exotische bestemmingen komt na zonsondergang vaak extra leven in de brouwerij. Alle reden om na een vermoeiende stedentripdag nog even van de hotelkamer af te gaan. Het beeldverhaal is eigenlijk niet compleet zonder een paar fraaie nachtplaten. Bij een fotoserie van lichtstad Parijs mag de nachtelijk verlichte Eiffeltoren niet ontbreken.

Minder licht: langere sluitertijd

Het schieten van een goede nachtplaat heeft meer voeten in de aarde dan eenzelfde kiek overdag. 's Nachts is er nou eenmaal minder licht voorhanden. Hoe meer de zon zakt, des te langer de sluitertijd. Na zonsondergang loopt die al snel op tot voorbij de secondegrens.

Statief

Een goed statief behoort dan ook tot de basisuitrusting van de nachtfotograaf. Moderne, (semi)professionele spiegelreflexen bieden steeds vaker onwaarschijnlijk hoge lichtgevoeligheden. (ISO waarden) Deze staan uit de hand fotograferen langer toe, maar uiteindelijk moeten ook deze camera's zich gewonnen geven.

Hoge ISO waarde: ruis

Zeker bij lange sluitertijden is ruis de onvermijdelijke keerzijde van een hoge ISO-waarde. Stel de lichtgevoeligheid daarom het liever zo laag mogelijk in. Sommige camera's gaan in de automatische stand niet verder dan een sluitertijd van enkele seconden. Werk daarom in de sluitertijd- of diafragmavoorkeuzestand, dit geeft sowieso meer controle over de belichting.

Automatisch scherpstellen

De hedendaagse fotograaf kan bijna niet meer zonder automatische scherpstelling. Druk de ontspanknop half in en luttele tijd later staat het onderwerp trefzeker gefocust in de zoeker. Maar hoe geavanceerd huidige autofocussystemen ook zijn, zonder omgevingslicht staat de scherpstelwagen stil.
 
Een eventueel aanwezig hulplampje zet bij een wijds stadsaanzicht ook weinig zoden aan de dijk. Richt dan op een plek waar wat meer licht op valt. Geef de camera rustig de tijd om te focussen. Spiegelreflextoestellen met live view staan op voorsprong. Ze kunnen vaak inzoomen op de compositie waardoor de fotograaf beter kan ontwaren of de zaak scherp is.

Beweging vastleggen

Beweging registreren vereist een lange opnametijd. Terwijl de sluiter openstaat, verplaatst het voorwerp zich door het beeld. Hierdoor vormt zich een objectspoor in plaats van één scherp punt. Door het gebrek aan licht vormt deze bewegingsonscherpte automatisch één van de charmes van nachtfotografie.
 
Een standaardthema is dan ook een snelwegplaat met een extreem lange sluitertijd. Auto's zelf vervagen, maar kop- en achterlichten laten kleurige sporen na. Denk ook aan een molen met verlichte, draaiende wieken of een hardloper met een knipperlampje op de bovenarm. Golven in de branding vormen één dromerige waas.

Bewegingsonscherpte

Maar meer is niet altijd beter. Is het echt donker, dan groeit het risico van teveel bewegingsonscherpte. Een opnameduur van tien seconden maakt een passerende wandelaar zo vaag, dat hij compleet wegvalt. Experimenteer daarom met verschillende belichtingstijden.

Lange sluitertijden

Lange sluitertijden lijken de vriend van de nachtfotograaf. Soms werkt het echter ook flink in het nadeel. Op een niet al te vaste ondergrond -zoals een veenbodem of brugdek- biedt zelfs het meest degelijke statief niet genoeg stabiliteit. Een langsdenderende vrachtwagen zorgt dan onherroepelijk voor algehele onscherpte. Gebruik sowieso altijd de zelfontspanner of een afstandsbediening om trillingen als gevolg van een druk op de ontspanknop te voorkomen.

Veiligheid

De nacht is voor het ongedierte, zo stelde men vroeger onomwonden. Nog steeds is het de uitverkoren werktijd van het dievengilde. Voorbijgangers -vooral in een dorp- zullen de werklustige nachtfotograaf dan ook met een gezonde dosis argwaan beschouwen. Leg desgewenst kort de goede, fotografische bedoeling uit. Ga langs een donkere weg zo mogelijk onder een lantaarnpaal staan. Het lijkt wellicht niet zo donker, maar passerende automobilisten verwachten in het holst van de nacht geen fotograaf in de berm.
 
Voor het eerst aan nachtfotografie doen is best spannend. Gedurfde plannen voor actieplaten in een winkelstraat lijken op locatie soms opeens minder aantrekkelijk. Bedenk daarom van tevoren een paar haalbare beelden en probeer deze op straat te realiseren.

Zonsopgang of -ondergang

De overgang van dag naar nacht verloopt niet in een vingerknip. Na de prachtige kleuren tijdens de zonsondergang is de lucht niet direct pikzwart. Bij helder weer kleurt de hemel een tijd schitterend donkerblauw. Gewiekste portret- en nachtfotografen reppen liefkozend over het "blauwe uurtje", ook al duurt het meestal nog geen kwartier. In deze tijdsspanne brandt het elektrisch kunstlicht al op volle sterkte.

Blauwe kwartier

Het unieke van het blauwe kwartier schuilt in de balans tussen het laatste restje daglicht en het elektrisch kunstlicht. De diepblauwe kleur van de lucht contrasteert ook prachtig met de vaak gelige tinten van het kunstlicht. Omdat het fotomoment zeer precies komt, dient de fotograaf reeds van tevoren een onderwerp te selecteren. Klaarstaan en klikken luidt het devies.

Tekst en foto's: Wessel van Binsbergen

Meer over dit onderwerp

BelichtingBelichting - tips voor goede belichting van digitale foto's
N nachtmodus -> nicdNachtmodus - uitleg begrippen digitale camera
Fototips zonsondergangTips voor goede foto's van zonsopgang en zonsondergang!
S scanner -> sluitertijdScanner scherptediepte sluitertijd - uitleg begrippen
Manfrotto statiefManfrotto statief - statieven fotocamera kiezen - waar let je op?
Tegenlicht tipsTegenlicht tips: over tegenlicht bij fotograferen
ISO waardeISO waarden - hoe stel ik de juiste ISO-waarde in?
Statief tipsStatief camera - tips voor het kopen van een camera statief
Statieven kopenStatieven camera kopen - tips voor het bestellen van een statief
Praktijkboek fotografie weerPraktijkboek fotografie weer - review Birdpix fotoboek
BelichtenBelichten - tips belichting foto voor gevorderden
I iso -> invulflitsIso - interpolatie - invulflits - uitleg begrippen
DiafragmaDiafragma en sluitertijd: rekenen in stops
Fotograferen met een statiefFotograferen met een statief
NachtfotografieNachtfotografie: tips voor foto's in het donker
Omni bouncerOmni bouncer voor de externe flitser