Algemeen
Digitale camera
Fotocamera kopen
Camera vergelijken
Spiegelreflex camera tips
Mirrorless vs DSLR
Camera houder

Objectieven
Objectieven - lenzen
Objectieven kiezen
Focusproblemen
Groothoeklens
Groothoek
Lenzen kopen
Mobile-scope lens
Nikon 50 mm objectieven
Vintage lenzen op Nikon DSLRs
Objectieven kopen
Sigma objectieven
Standaard objectieven
Tamron lenzen
Teleobjectieven
Zoomlenzen

Achtergrond
360 graden rotatie
Smalfilm op DVD
Beeldverhouding
Compactcamera
Sensor van de camera
Video digitaliseren

Camera merken
Canon
Nikon
Olympus
Panasonic
Samsung
Sony
JVC

Toebehoren
Statief tips
Diascanner test
Flip camera - video
Backup media
Fotograferen met een statief
Fotoprinter polaroid
Fotostudio softbox
GPS geotagging
GPS4cam foto tagging
Manfrotto statief
Statief
Statieven kopen
Teleobjectief beeldstabilisatie
UV Filter
Zonnekap voor camera

Reviews
Samsung NX 10

Reviews Canon
Canon EOS 600D
Canon EOS 70D
Canon EOS 500 D
Fujifilm X10 en Canon G15

Reviews Nikon
Nikon Coolpix S1000PJ
Nikon Coolpix S3700 S2900
Nikon D3200
Nikon D5100
Nikon D5500
Nikon D7000
Nikon D7100
Nikon D750
Nikon P7700

Materiaal
Flitser
Digiscopie en verrekijker
Externe flitser
Camera filters
Fotoprinters vergelijken
Fotostudio apparatuur
GSM camera met Android

Archief
Populaire cameras

Verder kijken
Links over camera's
 
 
 Teleobjectief - verrekijker
 De opnamesituatie gezien door de verrekijker.
 Teleobjectief op statief - digiscopie foto
Met het blote oog niet te zien, maar de techniek van het digiscopen levert een kijkje in en een foto van het slechtvalknest.
 telescoop adapters - verrekijker
De geteste telescoop met de drie adapters. Op de verrekijker de klapadapter DCB‑A.
 groothoekstand vignettering
Vignettering treedt in groothoekstand bijna altijd op.
Objectief - teleobjectief - brandpunt
Jonge reiger op nest gefotografeerd met het maximaal haalbare, extreme brandpunt van 6480 mm.
Teleobjectief gebruiken op korte afstand
Op kortere afstand zijn de beste resultaten te halen. De grauwe gans staat op een afstand van ongeveer 75 meter.
telescoop foto beeldvullend
Voor de telescoop een kleine moeite (25 keer vergroting) om een bergbeklimmer op 175 meter afstand beeldvullend te krijgen.
 
 

Digiscopie en verrekijker

Verrekijker op uw fototoestel

Telescopen en statieven

Bij de Oostvaardersplassen is een kleine klapekster gesignaleerd. Al snel staan een paar fanatici met potige statieven en lijvige telescopen en verrekijkers naar de einder te turen. Even draaien aan de scherpstelring en ja hoor, daar is het beestje, beeldvullend in de kijker. Jammer dat er geen plaatje voor de medevogelaar in zit. Dat kán echter wel; de telescoop staat al, het digitale compactje zit in de binnenzak. Digiscoping combineert deze twee en zorgt zo voor unieke portretten.

Verrekijker

In de letterlijke zin van het woord is een telescoop niets anders dan een verrekijker. Toch wordt in de praktijk onderscheid gemaakt tussen verrekijkers en telescopen. Verrekijkers bieden meestal maar een beperkte vergroting. Een telescoop kan een onderwerp veel dichterbij te halen. Afhankelijk van het gebruikte oculair -verrekijkers hebben meestal een ingebakken, vast oculair- zijn vergrotingen van twintig tot zeventig keer te halen, waar verrekijkers vaak blijven steken op vijftien keer.

Zoals de naam al zegt, zijn kijkers er voor observatie. Klapeksters bespieden gaat prima, maar de beelden opslaan lukt alleen in het menselijk geheugen. Zelfs met een duur teleobjectief is de afstand tot de gevederde vriend veel te groot voor een duidelijke plaat. En toen kreeg een kiene vogelaar een ingeving: „Als ik door mijn telescoop kan kijken, moet mijn fototoestel dat ook kunnen.” Digiscoping was geboren.

Werkwijze digiscopie

Het recept voor digiscoping is uiterst eenvoudig. Benodigdheden zijn een telescoop of verrekijker, een digitale camera en een adapter om deze twee te koppelen. Zo kort als deze omschrijving is, zo lang kan de zoektocht naar een goede combi zijn. De eisen voor de verrekijker zijn redelijk eenvoudig: een zo groot mogelijke frontlens, zodat deze veel licht kan opvangen en de camera kortere sluitertijden kan kiezen. Verder moet de telescoop zo goed mogelijk gecorrigeerd zijn, zodat de kleurranden langs contrastrijke voorwerpen minimaal zijn en de scherpte optimaal is.

Klein objectief

Een camera kiezen is veel moeilijker omdat er geen eenduidige functieomschrijving is. Vaak zijn compacte camera's met kleine objectiefjes het geschiktst. Daarnaast toont de praktijk aan dat camera’s met een drievoudig zoombereik de beste kaarten hebben. Toestellen met inwendige zoom hebben een streepje voor; er komt geen toeter naar buiten schuiven, waardoor de camera zich heel dicht achter het oculair kan nestelen. Bij vrijwel elk toestel zijn in de groothoekstand zwarte randen te zien doordat de beeldhoek te groot is. Als de camera geschikt is voor digiscoping is dit ongewenste kader op te heffen door iets in te zoomen.

Verrekijker adapter

Om de camera ’op’ de verrekijker te krijgen, bedachten telescoopbouwers als Kowa, Zeiss en Swarovski verschillende oplossingen. De eenvoudigste adapters bestaan uit twee buisjes die over elkaar passen. Het eerste buisje komt op de telescoop, het tweede wordt aan de camera geschroefd. Omdat compactcamera’s standaard het benodigde schroefdraad ontberen, zal de digiscoper eerst een schroefdraadadapter moeten aanschaffen. De meer geavanceerde adapters bieden de mogelijkheid de camera weg te klappen, zodat men snel kan wisselen tussen observeren en fotograferen.

Praktijkles digiscopen

Hoog tijd om de deur uit te gaan voor een praktijkles digiscopen. De uitrusting: een Swarovski ATS 80 HD-telescoop met 20-60x zoomoculair en een bijpassend compact statief van hetzelfde merk. Verder alle drie de adapters van Swarovski (zie foto): de eenvoudige DCA, de DCB-A -de klapadapter voor de ATS-kijkerserie- en de TLS 800 voor spiegelreflexen. Het beste, 2371 euro kostende paard (exclusief oculair) uit de kijkerstal dankt de toevoeging ”80” aan de diameter van de frontlens. ”HD” duidt op nog verfijnder glaswerk dat kleurschifting bij grote contrasten minimaliseert en voor een nog kleurechter beeld zorgt.

Geschikte camera?

Zoals gezegd is niet elke camera geschikt. Probeer daarom voor aanschaf een combinatie altijd uit. Een Canon Powershot met schroefdraadadapter paste op de DCA, maar de vignettering -het zwarte kader zoals te zien is op de foto- was niet weg te krijgen. Voor de foto’s bij dit artikel is vooral de klapadapter gebruikt, in combinatie met een FujiFilm FinePix F30. Onder de camera wordt een klein statiefplaatje geschroefd, dat vervolgens op een railtje van de adapter schuift. De kans dat de camera dan precies goed voor het oculair zit is klein, maar de klapadapter biedt een fijnafstelling in drie richtingen. Het is soms echter een heel gepuzzel om zwarte vlekken -die optreden als de camera niet exact recht voor het kijkgat zit- weg te krijgen.

Brandpuntsafstanden

Maar dan begint het vergapen aan de lange brandpuntsafstanden. Met het zoomoculair op twintig keer worden al effectieve brandpunten boven de 1000 mm gehaald. Een Nikkor 80-400 mm teleobjectief -op een D80 effectief 600 mm- dat ter referentie mee mocht, degradeert spontaan tot ”leuk voor het overzicht”-objectief, het lijkt bijna een groothoek. Inzoomen van het oculair levert allicht een donkerder beeld op, maar het contrast blijft redelijk behouden, mits het onderwerp niet te ver weg is.

Kwaliteit statief

Tijdens het testen was het bewolkt en winderig. En dan blijkt dat het meegeleverde, lichtste statief te fragiel is; het biedt niet genoeg stabiliteit. Zeker in de hoogste stand blijft het deinen. Desondanks zijn de resultaten die digiscoping mogelijk maakt verbluffend. Het nest met jonge slechtvalken op 200 meter afstand was met het blote oog niet te ontwaren. De jonge reiger huisde nog verder weg en daarom werd het oculair naar 60x gedraaid voor een totaal, maximaal brandpunt van 6480 mm.

Prijzen verrekijkers

Een verrekijker is in de eerste plaats bestemd voor observatie en een teleobjectief voor fotografie. Maar een beetje teleobjectief van rond de 600 mm kost al snel 7500 euro. Vogel- of sterrenliefhebbers beschikken vaak al over een goede kijker, statief en een compactcamera, en krijgen er dan voor 385 (DCB-A) of 195 euro (DCA) en eventueel een steviger statief ongekende fotomogelijkheden bij.

Meer informatie: www.swarovskioptik.com.  

Grote brandpunten

Bij digiscopen ’kijkt’ de camera door de telescoop. Die telescoop met oculair heeft een zekere vergroting, bijvoorbeeld dertig keer. Een doorsnee digitale compactcamera zoomt van 35 tot 105 mm (omgerekend naar een formaat van 35 mm). Staat de camera halverwege het zoombereik, dan is de effectieve brandpuntafstand zeventig keer 30, dus 2100 mm. Wordt het zoomoculair van de telescoop op zestig keer gezet en de camera op 105 mm, dan levert dat een duizelingwekkend brandpunt op van 6300 mm.

Trilling verrekijker

Een zwaar statief is in de telefotografie al belangrijk, maar voor digiscoping echt onmisbaar. Door de extreme vergrotingen zijn bewegingen aan de telescoop die met het blote oog niet zichtbaar zijn genoeg om het onderwerp volledig uit beeld te ’slaan’. Een zelfonspannertijd van tien seconden is ternauwernood afdoende om de camera uit te laten bibberen na een druk op de ontspanknop. Is het statief niet zwaar genoeg, dan is een langsrijdende auto of een windvlaag voldoende voor een compleet bewogen foto.

Tekst en foto's: Wessel van Binsbergen.

Meer over dit onderwerp

Tips telewerkTelelenzen: Tips voor mooi foto's met telelens.
TelewerkTelewerk: fotograferen op afstand
TeleobjectievenTeleobjectieven - o.a. Canon, Nikon, Minolta, Olympus, Sigma, Tamron, Raynox.
Objectieven - lenzenObjectieven - lenzen: overzicht soorten camera objectieven
Objectieven kopenObjectieven kopen - overzicht van objectieven
Standaard objectievenStandaard objectieven / lenzen voor digitale camera
B bestandsnamen -> bracketingBracketing | Brandpuntsafstand | Beeldgrootte | Beeldverhouding
Teleobjectief beeldstabilisatieTeleobjectief met beeldstabilisatie - natuurfoto's maken met grote lenzen
Statief tipsStatief camera - tips voor het kopen van een camera statief
Statieven kopenStatieven camera kopen - tips voor het bestellen van een statief